Η Γαλλίδα γλύπτρια, Καμίλ Κλοντέλ γεννήθηκε  το 1864 και ήταν  αδελφή του συγγραφέα Πωλ Κλοντέλ.

Από μικρή διέφερε απο τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας της. Ατίθαση, απείθαρχη, επαναστάτρια. Ένα κορίτσι που αμφισβητούσε τις κοινωνικές νόρμες χωρίς να διστάσει.

Η ενασχόληση της με την γλυπτική ξεκίνησε από νωρίς. Το αγαπημένο της μοντέλο ήταν ο αδερφός της. Σχεδίαζε τις προτομές του με πηλό.

Η αγάπη της και το ταλέντο της στη γλυπτική δεν άφησαν ασυγκίνητο τον πατέρα της, ο οποίος της είχε μεγάλη αδυναμία.

Αποφάσισε λοιπόν, να αναθέσει στον γλύπτη Αλφρεντ Μπουσέρ να διδάξει στην νεαρή κόρη του την τέχνη της γλυπτικής.

Εξαιτίας της υποχρεώσεων ο  Μπουσέρ αναγκάζεται να μετακομίσει και να αφήσει την Καμίλ στα χέρια του φίλου του αλλά και  γνωστού γλύπτη της εποχής, Ογκίστ Ροντέν.

Η Καμίλ ξεχώριζε για την αδυναμία που είχε στη χρήση δύσκολων υλικών και στην τόλμη της να χρησιμοποιήσει άντρες γυμνούς ως μοντέλα. Ήταν αποφασισμένη να διακριθεί σε ένα τόσο ανδροκρατούμενο επάγγελμα και ήξερε το πώς.

Αυτός ο δυναμισμός και αυτό το πάθος για την γλυπτική ήταν που γοήτευσαν τον Ροντέν.

Ο έρωτας της με τον Ροντέν μοναδικός και μοιραίος. Για τον Ροντέν η Καμίλ ήταν τα πάντα. Ερωμένη, μοντέλο, μούσα, σύντροφος, μαθήτρια. Οι φήμες και τα κουτσομπολιά οργίαζαν. Από την μια η διαφορά της ηλικίας και από την άλλη το παράνομο της σχέσης τους (βλέπετε  ο Ροντέν συζούσε για πολλά χρόνια με την Ροούζ Μπουριέτ και  ήταν γνωστός γυναικάς) προκαλούσαν πλήθος αντιδράσεων. Όμως κανείς τους δεν έδινε σημασία. Τα γράμματα που αντάλλασσαν ήταν ενδεικτικά του πάθους και του ακαταμάχητου έρωτα που ένιωθαν.

Η σχέση τους κράτησε μια δεκαετία. Ποτέ δεν συγκατοίκησαν λόγω της μακροχρόνιας σχέσης του Ροντέν, γεγονός που προκαλούσε μεγάλο πόνο και θλίψη στην Καμίλ.

Η φθορά στην σχέση τους άρχισε να επέρχεται εξαιτίας της αποτυχίας που η ίδια βίωνε. Την ώρα που ο Ροντέν σημείωνε μεγάλη επιτυχία η ίδια προσπαθούσε να βγάλει τα προς το ζην.

Το 1898 χώρισαν. Τότε ξεκίνησε και η πιο παραγωγική της περίοδο. Οι κριτικοί την αποθέωναν και  χαρακτήριζαν  τα έργα της ως «γλυπτά που αψηφούν τη βαρύτητα».

«Μια εξέγερση ενάντια στη φύση: μια γυναικεία μεγαλοφυΐα»,περιέγραφε την Κλοντέλ ο συγγραφέας και κριτικός τέχνης, Οκτάβ Μιμπρό.

Το αδιέξοδο της σχέσης της με τον Ροντέν και η οικονομική της κατάσταση την έκαναν να απομονωθεί. Κρίσεις παράνοιας, θεωρίες συνωμοσίας και άλλες τέτοιες καταστάσεις την οδήγησαν στο ψυχιατρείο με τις ευλογίες της οικογένειας της. Ο αδερφός της την επισκέφτηκε μόνο εφτά φορές ενώ η μητέρα της καθόλου.

Το 1939 έγραψε στον αδερφό της: «Μερικές φορές σκέφτομαι την αγαπημένη μας μητέρα. Δεν την έχω δει ποτέ από την ημέρα που πήρατε τη μοιραία απόφαση να με κλείσετε σε ένα τρελάδικο. Σκέφτομαι το όμορφο πορτρέτο που της είχα φτιάξει με φόντο τον υπέροχο κήπο μας. Τα μεγάλα μάτια στα οποία μπορούσες να διαβάσεις τον πόνο, το πνεύμα παραίτησης που υπήρχε σε όλο της το πρόσωπο, τα χέρια διπλωμένα στα γόνατά της. Κάθε της κίνηση ήταν δείγμα μετριοφροσύνης ενώ η μόνιμη αίσθηση του χρέους την ώθησε να γίνει υπερβολική, Αυτή ήταν η φτωχή μας μητέρα. Δεν έχω ξαναδεί ποτέ αυτό το πορτραίτο (περισσότερο απ’ όσο έχω δει εκείνη δηλαδή)».

Εκεί μέσα άρχισε να συνέρχεται. Αφοσιώθηκε στην τέχνη της. Λίγο καιρό μετά ήταν ψυχικά υγιής. Όμως η οικογένειά της δεν την άφησε να βγει από το ψυχιατρείο παρά τις διαβεβαιώσεις των γιατρών ότι η Καμίλ ήταν καλά. Το 1943 πέθανε μέσα στο ψυχιατρείο μόνη της. Κανείς δεν ήταν εκεί για αυτήν ούτε καν στην κηδεία της.

Η αξία των έργων της της αναγνωρίσθηκε τρεις δεκαετίες μετά το θάνατο της. Το 1984 τα γλυπτά της εκτέθηκαν στο μουσείο Ροντέν ενώ το Μάρτιο του 2017, στο πολιτιστικό αρχείο της Γαλλίας προστέθηκε το μουσείο Κλοντέλ. Βρίσκεται στο Νοζάν συρ Σεν (Nogent-sur-Seine) της Γαλλίας, στο σπίτι που έζησε η Καμίλ. Εκεί εκτίθενται όλα τα διασωθέντα έργα της.

Αναμφίβολα η Καμίλ Κλοντέλ ήταν μια γυναίκα που αψήφησε τον καθωπρεπισμό της εποχής της σε όλα τα επίπεδα. Έγινε η πρώτη γυναίκα γλύπτρια. Μια γυναίκα που έζησε, δημιούργησε και ερωτεύτηκε κόντρα στο ρεύμα της εποχής που ζούσε. Η μοιραία σχέση της με τον Ροντέν σημάδεψε τόσο την τέχνη της όσο και την ίδια. Ο Ροντέν για αυτήν αποτέλεσε τον δάσκαλο, τον εραστή και τον σύντροφο. Αδιαφορούσε για αυτά που έλεγε ο κόσμος. Αδιαφορούσε για τον περίγυρο της. Την ένοιαζε να ζήσει τα πάθη της στο έπακρο. Το πάθος της για τη γλυπτική, το πάθος της για τον Ροντέν, το πάθος της για τη ζωή. Και όταν δεν υπήρχε πλέον πάθος έχασε κάθε ελπίδα και διάθεση για ζωή.

Και τότε απέμεινε  μόνη της. Η ίδια, γράφοντας στον καλλιτέχνη και φίλο της κ Γιουτζέν Μπλοτ, τα χρόνια που ήταν έγκλειστη, λέει: «Έχω πέσει σε μία άβυσσο. Ζω σε έναν κόσμο τόσο παράξενο, τόσο περίεργο. Αν η ζωή μου ήταν ένα όνειρο, αυτός είναι ο εφιάλτης. Τα γεγονότα της ζωής μου μπορούν να γεμίσουν ένα μυθιστόρημα, κάτι παραπάνω από μυθιστόρημα. Θα χρειαζόταν ένα έπος, η Ιλιάδα, η Οδύσσεια και ο Όμηρος, για να διηγηθούν την ιστορία μου».

Ευαγγελία Τζιάκα

 

Πηγές:

http://www.bovary.gr/oramatistes/9676/kamil-klontel-i-idiofyis-glyptria-poy-pethane-apomonomeni-se-psyhiatriko-asylo

http://www.mixanitouxronou.gr/i-gineka-gliptria-pou-prospathise-na-spasi-to-andriko-katestimeno-stin-techni-trelathike-ke-i-ikogenia-tis-tin-egkatelipse-se-psichiatrio-i-kamil-klontel-pethane-meta-apo-30-chronia-egklismou/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *